Mag je een puistje uitknijpen?
Je ziet een puistje in de spiegel en de verleiding is groot: even knijpen en weg is het. Toch is dat bijna altijd een slecht idee. Wat op het moment zelf lucht lijkt te geven, maakt de situatie meestal erger en kan zelfs blijvende sporen achterlaten. Bij Skin Kliniek in Utrecht zien we regelmatig de gevolgen van knijpen: littekens en plekjes die er zonder knijpen niet waren geweest. In dit artikel lees je waarom je een puistje beter niet uitknijpt, wat er precies gebeurt als je het toch doet, en wat je in plaats daarvan het beste kunt doen.
In het kort
- Nee, een puistje uitknijpen kun je beter niet doen: je duwt de ontsteking dieper en vergroot de kans op littekens.
- Knijpen kan een klein puistje juist groter, roder en pijnlijker maken.
- Het risico op blijvende littekens en donkere of rode plekjes neemt er flink door toe.
- Laat een puistje met rust en ondersteun je huid met een milde routine.
- Een huidtherapeut kan hardnekkige of pijnlijke onzuiverheden wel veilig en hygiënisch behandelen.
Mag je een puistje uitknijpen?
Nee, je kunt een puistje beter niet uitknijpen. Hoe verleidelijk het ook is, knijpen duwt de ontsteking en bacteriën dieper de huid in, waardoor de ontsteking verergert en de kans op blijvende littekens en verkleuringen toeneemt.
Een puistje is een ontsteking in een verstopte porie. Als je erin knijpt, oefen je druk uit op die ontsteking, waardoor de inhoud niet alleen naar buiten kan komen, maar ook dieper de huid in wordt geduwd. Daar kan de ontsteking zich verspreiden en heviger worden. Wat begon als een klein bultje, wordt zo vaak groter, roder en pijnlijker. Bovendien beschadig je met je nagels de huid eromheen. Kortom: knijpen lost het probleem niet op, maar maakt het meestal erger en riskanter. Het kost je huid ook langer om te herstellen dan wanneer je het puistje gewoon met rust had gelaten. In de rest van dit artikel lees je precies wat er gebeurt en wat je beter kunt doen.
Wat gebeurt er als je in een puistje knijpt?
Als je in een puistje knijpt, beschadig je de huid en verspreid je de ontsteking. Een deel van de inhoud komt er misschien uit, maar een ander deel wordt dieper de huid in geduwd, waar het de ontsteking verergert en soms nieuwe puistjes in de buurt veroorzaakt.
Door de druk en de beschadiging reageert je huid met meer ontsteking: het bultje wordt roder, dikker en pijnlijker. Ook breng je met je handen en nagels bacteriën op de huid, wat de ontsteking verder kan aanwakkeren. In plaats van een puistje dat na een paar dagen vanzelf was verdwenen, houd je nu een grotere, tragere en pijnlijkere ontsteking over. Bij diepe puistjes en cysten is knijpen extra schadelijk, omdat de ontsteking daar diep zit en de kans op beschadiging van het bindweefsel groot is. Precies dat bindweefsel bepaalt of er een litteken achterblijft. Knijpen werkt dus averechts: je huid heeft er langer last van en het risico op blijvende schade wordt groter.
Waarom veroorzaakt knijpen littekens en plekjes?
Knijpen veroorzaakt littekens en verkleuringen doordat je de ontsteking verergert en het bindweefsel beschadigt. Hoe heftiger en dieper de ontsteking, hoe groter de kans dat de huid niet gaaf herstelt en er een putje of een blijvende plek overblijft.
Er zijn twee soorten sporen die kunnen ontstaan. Ten eerste echte littekens, meestal putjes, die ontstaan als de ontsteking het bindweefsel onder de huid beschadigt. Ten tweede verkleuringen: een rode of bruine plek die achterblijft nadat de ontsteking is genezen. Vooral bij een wat donkerder huidtype is de kans op een bruine verkleuring groot. Onderzoek laat zien dat ontstekingen in de huid postinflammatoire pigmentvlekken kunnen achterlaten, en knijpen versterkt die ontsteking juist. Door niet te knijpen geef je je huid de beste kans om zonder sporen te herstellen. Heb je al plekjes of littekens van eerdere puistjes? Lees dan ons artikel over restplekjes en littekens na acne.
Wat als je het toch al hebt gedaan?
Heb je toch geknepen, blijf dan van het plekje af en laat het met rust herstellen. Raak het zo min mogelijk aan, houd het schoon en breng eventueel een kalmerend product aan. Ga vooral niet nogmaals knijpen om het te corrigeren.
Iedereen knijpt weleens, dus voel je niet schuldig, maar beperk de schade. Was je handen als je het gebied moet aanraken, en houd de huid schoon met een milde reiniger. Ga niet met van alles smeren of prikken om het te laten verdwijnen, want dat prikkelt de beschadigde huid alleen maar meer. Gebruik overdag zonbescherming, want een beschadigd plekje kan onder invloed van de zon een donkere verkleuring krijgen. Meestal herstelt de huid vanzelf, al duurt dat na knijpen langer dan zonder. Merk je dat er een korstje ontstaat, laat dat dan met rust en pulk er niet aan. Zo geef je de huid alsnog de beste kans om zonder blijvend spoor te herstellen.
Wat kun je beter doen tegen een puistje?
In plaats van knijpen kun je een puistje beter met rust laten en je huid ondersteunen met een milde, consequente routine. Zo geef je de ontsteking de kans om vanzelf te herstellen, meestal binnen een paar dagen, zonder blijvende sporen.
Wat wel helpt:
- Laat het met rust: raak het puistje zo min mogelijk aan en knijp niet.
- Reinig mild: was je gezicht twee keer per dag met een zacht, niet-uitdrogend product.
- Kies niet-comedogene producten: die verstoppen de poriën niet.
- Wees geduldig: een puistje verdwijnt meestal vanzelf binnen enkele dagen.
- Bescherm tegen de zon: zo voorkom je dat een genezend plekje donker verkleurt.
Verwacht geen wonder van één product, want de huid heeft tijd nodig. Krijg je vaak puistjes, dan is een goede basisroutine belangrijker dan het bestrijden van elk los bultje. Meer over het verschil tussen losse puistjes en acne lees je in ons artikel over puistjes of acne.
Kan een professional een puistje wel veilig verwijderen?
Ja, een huidtherapeut of huidspecialist kan een puistje of mee-eter wel op een veilige, hygiënische manier verwijderen, bijvoorbeeld tijdens een reinigende behandeling. Dat is iets anders dan zelf thuis knijpen, omdat het onder de juiste omstandigheden en met de juiste techniek gebeurt.
Bij een professionele behandeling worden de huid en de instrumenten goed gereinigd, en weet de behandelaar precies hoe en welke onzuiverheden veilig verwijderd kunnen worden zonder de huid te beschadigen. Zo blijft het risico op ontsteking en littekens klein. Diepe, ontstoken puistjes en cysten worden ook door een professional meestal niet uitgedrukt, maar op een andere manier behandeld, omdat knijpen daar te veel schade zou geven. Heb je vaak last van mee-eters of onzuiverheden, dan kan een reinigende behandeling prettig zijn als onderdeel van een groter plan. Probeer dus niet thuis te doen wat een professional veilig kan, maar bespreek de mogelijkheden tijdens een consult.
Wanneer ga je met puistjes naar een huidtherapeut?
Je gaat naar een huidtherapeut als puistjes vaak terugkomen, als ze ontstoken of pijnlijk zijn, of als er littekens en plekjes ontstaan. Losse, incidentele puistjes hoef je niet te laten behandelen, maar aanhoudende onzuiverheden vragen om een gerichte aanpak.
Als je merkt dat je steeds weer puistjes krijgt, of dat je de neiging hebt om te knijpen en daardoor plekjes overhoudt, is professioneel advies verstandig. Een huidtherapeut kan de onderliggende oorzaak achterhalen en een plan op maat maken, bijvoorbeeld met een aangepaste routine, reinigende behandelingen of, bij acne, medische peelings of laser. Zo pak je niet alleen de puistjes aan, maar voorkom je ook littekens, die lastiger te behandelen zijn dan de puistjes zelf. Bij Skin Kliniek starten we met een huidanalyse. Zijn er al littekens of verkleuringen ontstaan door eerder knijpen, dan kunnen we die later behandelen zodra de huid rustig is. Loop je al langer met een onrustige huid, plan dan een gratis huidanalyse en ontdek wat je huid nodig heeft.
Veelgestelde vragen over puistjes uitknijpen
Nee, je kunt een puistje beter niet uitknijpen. Hoe verleidelijk het ook is, knijpen duwt de ontsteking en bacteriën dieper de huid in, waardoor de ontsteking verergert en zich kan verspreiden. Wat begon als een klein bultje, wordt zo vaak groter, roder en pijnlijker, en je beschadigt met je nagels de huid eromheen. Bovendien vergroot knijpen de kans op blijvende littekens en op donkere of rode verkleuringen. Knijpen lost het probleem dus niet op, maar maakt het meestal erger en riskanter, en je huid heeft er langer last van dan wanneer je het puistje met rust had gelaten. Laat een opkomend puistje daarom liever met rust en geef het de tijd om vanzelf te herstellen, meestal binnen een paar dagen.
Als je in een puistje knijpt, komt een deel van de inhoud er misschien uit, maar een ander deel wordt dieper de huid in geduwd, waar het de ontsteking verergert en soms nieuwe puistjes in de buurt veroorzaakt. Door de druk en de beschadiging reageert je huid met meer ontsteking: het bultje wordt roder, dikker en pijnlijker. Ook breng je met je handen en nagels bacteriën op de huid, wat de ontsteking verder aanwakkert. In plaats van een puistje dat vanzelf was verdwenen, houd je een grotere, tragere en pijnlijkere ontsteking over. Bij diepe puistjes en cysten is knijpen extra schadelijk, omdat de ontsteking diep zit en de kans op beschadiging van het bindweefsel groot is, wat de kans op een blijvend litteken vergroot.
Knijpen veroorzaakt littekens doordat je de ontsteking verergert en het bindweefsel onder de huid beschadigt. Hoe heftiger en dieper de ontsteking, hoe groter de kans dat de huid niet gaaf herstelt en er een putje of blijvende plek overblijft. Er zijn twee soorten sporen: echte littekens, meestal putjes, en verkleuringen, zoals een rode of bruine plek die achterblijft nadat de ontsteking is genezen. Vooral bij een donkerder huidtype is de kans op een bruine verkleuring groot, omdat een ontsteking daar sneller pigment achterlaat. Door niet te knijpen houd je de ontsteking zo klein mogelijk en geef je je huid de beste kans om zonder sporen te herstellen. Voorkomen van littekens is namelijk veel makkelijker dan ze achteraf behandelen.
Blijf van het plekje af en laat het met rust herstellen. Raak het zo min mogelijk aan, was je handen als je het gebied toch moet aanraken en houd de huid schoon met een milde reiniger. Ga niet nogmaals knijpen om het te corrigeren en smeer er niet van alles op, want dat prikkelt de beschadigde huid alleen maar meer. Gebruik overdag zonbescherming, want een beschadigd plekje kan onder invloed van de zon donker verkleuren. Ontstaat er een korstje, laat dat dan met rust en pulk er niet aan. Meestal herstelt de huid vanzelf, al duurt dat na knijpen wat langer. Voel je niet schuldig, want iedereen knijpt weleens, maar beperk vanaf nu de schade door het plekje verder gewoon zijn gang te laten gaan.
Een gewoon puistje verdwijnt meestal vanzelf binnen een paar dagen tot ongeveer een week, als je het met rust laat. Diepere, ontstoken puistjes kunnen wat langer duren. Zodra je gaat knijpen, verstoor je dit natuurlijke herstel en duurt het juist langer, omdat je de ontsteking verergert. Geduld loont dus: door het puistje niet aan te raken en je huid mild te verzorgen, help je het sneller en gaver te genezen. Ondersteun je huid met een zachte reiniging en niet-comedogene producten, en bescherm die tegen de zon. Krijg je vaak puistjes die maar langzaam weggaan, of komen ze steeds terug, dan kan er meer aan de hand zijn en is het verstandig je huid te laten bekijken door een huidtherapeut.
Ook mee-eters kun je beter niet zelf uitknijpen. Hoewel een mee-eter geen ontsteking is zoals een puistje, beschadig je met knijpen de huid eromheen en kun je bacteriën in de porie brengen, waardoor er alsnog een ontsteking of verkleuring ontstaat. Bovendien lukt het zelf zelden om een mee-eter volledig en netjes te verwijderen, en blijf je vaak prikken en drukken, wat de huid irriteert. Een huidtherapeut kan mee-eters wel op een veilige, hygiënische manier verwijderen tijdens een reinigende behandeling, met de juiste techniek en schone instrumenten. Heb je veel last van mee-eters, dan is het verstandiger om een goede reinigende routine aan te houden en eventueel een professionele behandeling te overwegen, dan om zelf te blijven knijpen en je huid te beschadigen.
Ook een ‘rijp’ puistje kun je beter niet zelf uitknijpen. Het idee dat je veilig kunt knijpen zodra er een witte kop op zit, klopt niet helemaal: ook dan duw je bij het knijpen een deel van de inhoud dieper de huid in en beschadig je de omliggende huid. Het risico op verergering, verspreiding en littekens blijft bestaan. Laat het puistje liever helemaal vanzelf zijn gang gaan; vaak droogt een rijp puistje binnen een dag of twee zelf in. Wil je een hardnekkig of pijnlijk puistje toch laten behandelen, laat dat dan aan een professional over, die het onder hygiënische omstandigheden en met de juiste techniek kan doen. Zelf wachten tot het ‘rijp’ is en dan knijpen, is dus geen veilige oplossing.
Ja, een huidtherapeut kan puistjes en mee-eters op een veilige, hygiënische manier verwijderen, bijvoorbeeld tijdens een reinigende behandeling. Dat verschilt van zelf knijpen, omdat het onder de juiste omstandigheden gebeurt: schone huid, schone instrumenten en de juiste techniek, zodat de huid niet beschadigt en het risico op ontsteking en littekens klein blijft. Diepe, ontstoken puistjes en cysten worden meestal niet uitgedrukt, maar op een andere manier behandeld, omdat knijpen daar te veel schade zou geven. Heb je vaak last van onzuiverheden, dan kan een reinigende behandeling onderdeel zijn van een groter plan om je huid rustiger te krijgen. Probeer dus niet thuis te doen wat een professional veilig kan. Tijdens een consult bespreken we welke aanpak bij jouw huid past.
Ga naar een huidtherapeut als puistjes vaak terugkomen, als ze ontstoken of pijnlijk zijn, of als er littekens en plekjes ontstaan. Losse, incidentele puistjes hoef je niet te laten behandelen, maar aanhoudende onzuiverheden vragen om een gerichte aanpak. Ook als je merkt dat je de neiging hebt om te knijpen en daardoor plekjes overhoudt, is professioneel advies verstandig. Een huidtherapeut achterhaalt de oorzaak en maakt een plan op maat, bijvoorbeeld met een aangepaste routine, reinigende behandelingen of, bij acne, medische peelings of laser. Zo pak je de puistjes aan en voorkom je littekens, die lastiger te behandelen zijn dan de puistjes zelf. Zijn er al littekens of verkleuringen door eerder knijpen, dan kunnen we die later behandelen zodra de huid rustig is.
Pimple patches, de kleine hydrocolloïd-pleistertjes die je op een puistje plakt, kunnen een prettig alternatief zijn voor knijpen. Ze dekken het puistje af, nemen bij een open puistje wat vocht op en beschermen de plek tegen je vingers, zodat je minder snel geneigd bent te knijpen en er geen bacteriën van buitenaf bijkomen. Voor oppervlakkige, open puistjes kunnen ze zo helpen. Ze zijn geen wondermiddel: bij diepe, gesloten of ontstoken puistjes doen ze weinig, omdat er niets af te voeren valt. Zie ze vooral als hulpmiddel om van je huid af te blijven, wat op zich al waardevol is. Blijf je vaak puistjes houden, dan is een goede basisroutine belangrijker dan losse pleistertjes. Voor hardnekkige of terugkerende onzuiverheden is professioneel advies de betere weg.